Ανακοινώσεις

Μένω ασφαλής : «Μένουμε σπίτι, Μαθαίνουμε…μαζί!»

Κωνσταντίνα Αντωνοπούλου, Ειδική Παιδαγωγός, Ελένη – Μαρία Τσερέπα, Ψυχοπαιδαγωγός Κέντρο Προσέγγιση

Οι μέρες που διανύουμε μας φέρνουν αντιμέτωπους με ποικίλες ανησυχίες και προβληματισμούς. Μεταξύ αυτών, η συντήρηση των ήδη κεκτημένων μαθησιακών δεξιοτήτων των παιδιών και ενδεχομένως η επέκτασή τους στο περιβάλλον του σπιτιού αποτελεί μια πρόκληση για πολλές οικογένειες.

Αποσκοπώντας στη συντήρηση δεξιοτήτων που έχουν, κατα κύριο λόγο,ήδη κατακτηθεί, προτείνονται ανά μαθησιακό τομέα ορισμένεςδημιουργικές και παιγνιώδεις δραστηριότητες.

Οι γονείς μπορούν να επιλέξουν εκείνες που ταιριάζουν καλύτερα στις ανάγκες του παιδιού, ενώ με φαντασία και ευελιξία είναι δυνατόν μαζί με το παιδί να τις εμπλουτίσουν και να τις τροποποιήσουν. Γενική ιδέα: γινόμαστε συμπαίκτες με το παιδί μας, όλες οι δραστηριότητες αφορούν και εμάς.Βασικό συστατικό για την επιτυχία των δραστηριοτήτων:να περνάμε όμορφα και να διασκεδάζουμε όλοι μαζί!

Καλή διασκέδαση, λοιπόν!

Αναγνωστικές δεξιότητες

Φωνολογική ενημερότητα

  • Σε κύκλο όλη η οικογένεια: Ξεκινά ο μικρότερος λέγοντας μια λέξη και ο επόμενος τη συλλαβίζει. Αναλόγως το επίπεδο δυσκολίας που επιθυμούμε, η λέξη μπορεί να αναλυθεί και σε γράμματα-ήχους (π.χ. π-α-π-ί). Το ίδιο μπορεί να γίνει και αντίστροφα: λέμε γράμματα και ο επόμενος συνθέτει την λέξη (π.χ. π-α-π-ί à παπί).
  • Μια παραλλαγή του παιχνιδιού «όνομα-ζώο-πράγμα» για μικρότερες ηλικίες: Λέει το παιδί ένα γράμμα-ήχο. Ο καθένας ζωγραφίζει κάτι (οτιδήποτε) ξεκινά από αυτό το γράμμα. Δείχνουμε όλοι μαζί τις ζωγραφιές μας και πρέπει να βρούμε τι είναι αυτό που βλέπουμε.

Ανάγνωση

Για να ενισχύσετε τις αναγνωστικές δεξιότητες του παιδιού με έναν ευχάριστο τρόπο, οργανώστε μια καθημερινή ρουτίνα ανάγνωσης (10΄ την ημέρα). Είναι σημαντικό να διαμορφώσετε ένα χαλαρό και ζεστό περιβάλλον με στόχο να μετατρέψετε την καταναγκαστική αναγνωστική διαδικασία σε απόλαυση και να καλλιεργήσετε σταδιακά την αγάπη του παιδιού για τα βιβλία. Στολίστε με μαξιλάρια μια αγαπημένη γωνιά του σπιτιού, φροντίστε τον φωτισμό και ξεκινήστε μαζί το ταξίδι της ανάγνωσης!

  • «Βρες τα γράμματα»: Ο γονιός κόβει χαρτάκια και γράφει ένα γράμμα στο καθένα, ή συλλαβή, αναλόγως το επίπεδο ανάγνωσης του παιδιού. Έπειτα, τα κρύβει στο δωμάτιο. Τα ψάχνουμε μαζί με το παιδί και προσπαθούμε να φτιάξουμε συλλαβές-λέξεις με αυτά.
  • «Ακούω την ιστορία»: Καθώς οι γονείς διαβάζετε τακτικά στα παιδιά σας παραμύθια, εικογραφημένα βιβλία, ιστορίες, ποιήματα κ.α. λειτουργείτε ως αναγνωστικά πρότυπα. Χρωματίστε τη φωνή σας κατάλληλα, λάβετε υπόψιν τα σημεία στίξης, δείξτε πόσο απολαμβάνετε την ανάγνωση. Έτσι, μπορείτε να δημιουργήσετε ένα μοντέλο καλού αναγνώστη, το οποίο θα αποτελέσει σταθερό σημείο αναφοράς για το παιδί.
  • Εναλλάξ ανάγνωση: Μπορείτε να διαβάζετε με το παιδί εναλλάξ ανά παράγραφο ή ανά πρόταση, έτσι ώστε και το ίδιο να ασκείται και να βελτιώνει την άνεση και την εκφραστικότητα στο διάβασμά του.
  • «Τα παραμύθια …αλλιώς»: Διαβάζουμε κλασικά και γνωστά στα παιδιά παραμύθια και τα ενθαρρύνουμε να κάνουν τις δικές τροποποιήσεις στη ροή της ιστορίας. Έτσι, συζητώντας διαφορετικές εκδοχές και αξιοποιώντας τη φαντασία μας δίνουμε μια αστεία, συγκινητική ή παράξενη εναλλακτική της ιστορίας.
  • Διαβάζουμε μαζί και διασκεδάζουμε με ανέκδοτα, αινίγματα, γρίφους, κόμικς, ποιήματα ή οτιδήποτε άλλο ταιριάζει με τα ενδιαφέροντα του παιδιού.

Κατανόηση

  • «Μαθαίνω να… καταλαβαίνω»: Προτρέπουμε το παιδί να διαβάσει ένα βιβλίο (μόνο του ή μαζί μας) και ενισχύουμε τις δεξιότητες κατανόησης με διάφορους τρόπους ζητώντας του να:

–      απαντήσει ακολούθως σε ερωτήσεις υπό τη μορφή κουίζ.

–      επιβεβαιώσει ή διαψεύσει πληροφορίες από την ιστορία (Σωστό ή Λάθος) και να αιτιολογήσει την απάντησή του.

–      πει τη γνώμη του για τη δράση των ηρώων. Αφού προσπαθήσει να μπει στη θέση τους και να καταλάβει πώς νιώθουν, ενθαρρύνουμε το παιδί να αναζητήσει δικές του λύσεις στα προβλήματά τους. Έτσι, το παιδί συμμετέχει ενεργητικά στο ξετύλιγμα της ιστορίας και κατ΄ αυτόν τον τρόπο ενισχύονται παράλληλα οι πολύτιμες δεξιότητες ενσυναίσθησης και ευελιξίας.

–      ζωγραφίσει την αγαπημένη του σκηνή από την ιστορία.

–      μαντέψει τη συνέχεια της ιστορίας.

–      δώσει ένα δικό του τέλος.

  • «Πες το με συναίσθημα»: Καθώς διαβάζετε ένα βιβλίο μαζί, δίνετε έμφαση στα συναισθήματα των ηρώων. Έτσι, κάθε πρόταση εκφωνείται συνοδευόμενη με την καταλληλη έκφραση και ύφος σαν να είστε ηθοποιοί και υποδύεστε τους αντίστοιχους ρόλους.
  • «Μαγειρεύοντας..»: Ζητούμε από το παιδί να γίνει ο βοηθός μας στην κουζίνα. Μπορεί να διαβάσει συνταγές ή εναλλακτικά να κρατήσει σημειώσεις από την αγαπημένη του συνταγή και να δώσει ακολούθως οδηγίες για την εκτέλεσή της.

Αφήγηση – Περιγραφή

  • «Βρες το ζώο»: Με ερωτήσεις περιγραφής, προσπαθεί ο άλλος να βρει ποιο ζώο έχουμε στο μυαλό μας. Όπου ζώο, μπορεί να είναι φρούτο, ρούχο, έπιπλο και άλλες κατηγορίες.
  • «Μάντεψε τι είναι»: Κάθε παίκτης περιγράφει ένα αντικείμενο από ένα δωμάτιο του σπιτιού παραθέτοντας πληροφορίες από τις βασικές κατηγορίες (π.χ. μέγεθος, χρώμα, σχήμα, υλικό, υφή, χρησιμότητα). Οι υπόλοιποι προσπαθούν να μαντέψουν ποιο είναι!
  • «Νανούρισέ με»: Αφηγούμαστε ένα παραμύθι περιγράφοντας τις εικόνες. Ζητάμε από το παιδί να κάνει το ίδιο όταν έρθει η σειρά του. Στόχος: να μας «αποκοιμίσει».
  • «Βρες το …Πες το»: Παρακολουθούμε δυο σύντομα βίντεο μαζί (πχ trailer παιδικών ταινιών ή βιντεοκλίπ παιδικών τραγουδιών) και περιγράφουμε ένα από τα δύο. Πρέπει ο άλλος να βρει ποιο περιγράφουμε.
  • Κυκλική ιστορία: Η ιστορία ξεκινά με τον πρώτο παίκτη και εξελίσσεται καθώς κάθε παίκτης που συμμετέχει προσθέτει μια ακόμη πληροφορία. Στο παιχνίδι μπορεί να συμμετέχει όλη η οικογένεια.
  • «Πες μου μια ιστορία»: Το παιδί μπορεί να απολαύσει ένα ακουστικό βιβλίο (http://www.mikrosanagnostis.gr/istoria.asp)και στη συνέχεια να αφηγηθεί σε κάποιον την ιστορία.

Γραπτός λόγος

  • Παιχνίδι ρόλων δάσκαλος – μαθητής:επιστροφή στα θρανία. Γινόμαστε εμείς «μαθητές» των παιδιών μας. Γράφουμε μια λέξη / φράση (αναλόγως το επίπεδο δυσκολίας) και ο «δάσκαλος»την διορθώνει. Κάνουμε ένα λαθάκι τη φορά, κάτι που να ξέρουμε ότι είναι σε θέση να εντοπίσει το παιδί ως «δάσκαλος».
  • Γράφουμε κάρτες, γράμματα ή μηνύματα σε αγαπημένους μας ανθρώπους που μας λείπουν αυτές τις μέρες της παραμονής μας στο σπίτι (π.χ. στον παππού, στη γιαγιά, σε κάποιον φίλο-η μας).
  • Ενθαρρύνουμε το παιδί να γράφει σημαντικές στιγμές από τις μέρες αυτές στο ημερόλογιό του και να ζωγραφίζει όποιες από τις αναμνήσεις του επιθυμεί.
  • Γινόμαστε συγγραφείς και φτιάχνουμε το δικό μας βιβλίο: Κάθε μέρα γράφουμε αποσπάσματα από ένα βιβλίο φαντασίας και επιμελούμαστε παράλληλα την εικονογράφησή του ζωγραφίζοντας. Οι γονείς μπορούν άλλοτε να βοηθούν στη συγγραφή γράφοντας τις ιδέες που υπαγορεύει το παιδί κι άλλοτε να το ενθαρρύνουν στην ελεύθερη παραγωγή γραπτού λόγου. Στο τέλος, φτιάχνουμε μαζί το εξώφυλλο του βιβλίου και συρράπτουμε το έργο μας. Να θυμόμαστε ότι… εδώ τα ορθογραφικά λάθη επιτρέπονται!
  • Λύνουμε σταυρόλεξα και κρυπτόλεξα ή παιζουμε κρεμάλα!

 Μαθηματικά

  • Γράφουμε έναν-έναν αριθμό σε χαρτάκια. Βάζουμε στη σειρά τους αριθμούς μαζί με το παιδί, ένας τη φορά. Μπορούμε να αφαιρέσουμε έναν από τη σειρά και να ζητήσουμε από το παιδί να βρει ποιος λείπει. Εναλλακτικά, γινόμαστε εμείς οι αριθμοί, κρατώντας το αντίστοιχο χαρτί κάθε φορά και καλούμαστε να πάρουμε την κατάλληλη θέση ως προς το «προηγούμενος-επόμενος».
  • Παίζουμε online παιχνίδια πρόσθεσης, αφαίρεσης, πολλαπλασιασμού (users.sch.gr/parantoniou/games.html).
  • Unoπροσθέσεις:αξιοποιούμε το γνωστό και αγαπητό στα παιδιά επιτραπέζιο παιχνίδι Uno σε μια μαθησιακή παραλλαγή του για εξάσκηση στις νοερές προσθέσεις. Αφού αφαιρέσουμε τις φιγούρες, κάθε παίκτης παίρνει δύο φύλλα και προσθέτει τους αριθμούς. Όποιος έχει το μεγαλύτερο άθροισμα κερδίζει και τα 4 φύλλα. Σε περίπτωση ισοπαλίας συνεχίζουμε τραβώντας άλλα δύο φύλλα… Στο τέλος, νικητής είναι όποιος συγκέντρωσε τα περισσότερα φύλλα!
  • Πόλεμος πολλαπλασιασμού: Για να παίξετε πόλεμο με την προπαίδεια χρειάζεστε μια τράπουλα χωρίς τις φιγούρες. Μοιράζετε στη συνέχεια τα υπόλοιπα χαρτιά, μισά στο παιδί και τα άλλα μισά σε εσάς. Κάθε παίκτης παίρνει δυο φύλλα από τη στοίβα του και πολλαπλασιάζει τους αριθμούς. Όποιος έχει το μεγαλύτερο γινόμενο κερδίζει τα φύλλα. Σε περίπτωση που τα γινόμενα είναι ίσα, γίνεται ΠΟΛΕΜΟΣ! Τραβάτε άλλα δύο φύλλα ο καθένας κι όποιος έχει το μεγαλύτερο γινόμενο κερδίζει όλα τα φύλλα.

 Προσανατολισμός στο χώρο και στον χρόνο (εποχές)

  • «Ας γίνουμε πλοηγοί-GPS»: Στεκόμαστε πίσω από το παιδί και μιμούμαστε τον τρόπο που καθοδηγεί το GPS. Το προσαρμόζουμε στον χώρο του σπιτιού. Πχ «στρίβουμε δεξιά, πατάμε πάνω στο σκαμπό, περνάμε κάτω απο το τραπέζι…». Επίσης, εναλλάξ, μπαίνει και το παιδί σε ρόλο πλοηγού.
  • Ζωγραφίζουμε ή αναζητούμε φωτογραφίες στο διαδίκτυο, με χαρακτηριστικά εποχών. Στη συνέχεια, τα ομαδοποιούμε.
  • Παιχνίδι ρόλων: Βγάζουμε ρούχα από τις ντουλάπες, ντυνόμαστε αναλόγως την εποχή που θέλουμε και ο άλλος πρέπει να βρει ποια εποχή είναι αυτή.

Μνήμη

Οπτική:

  • Επιλέγουμε μικρά παιχνιδάκια του παιδιού και τα βάζουμε στη σειρά (ξεκινάμε από 2), τα παρατηρεί, τα αποσύρουμε και καλείται να τα στήσει ξανά όπως ήταν. Ακολούθως, έρχεται η σειρά μας.
  • Ζητούμε από το παιδί να μας παρατηρήσει καλά και στη συνέχεια να κλείσει τα μάτια του. Αλλάζουμε κάτι στην εμφάνισή μας (π.χ βγάζουμε το ρολόι μας, φοράμε διαφορετικές παντόφλες) και ζητούμε από το παιδί να βρει τι έχει αλλάξει. Στη συνέχεια, κλείνουμε εμείς τα μάτια μας και το παιχνίδι ..συνεχίζεται!

Ακουστική:

  • Στήνουμε ένα «φρούριο» στο δωμάτιο μας ή του παιδιού. Για να περάσει, πρέπει να πει το σύνθημα. Αυτό μπορεί να είναι μια σειρά αριθμών ή σειρά λέξεων (ξεκινάμε από 2, αναλόγως και το επίπεδο του παιδιού).
  • «Πήγα στο σουπερμάρκετ και αγόρασα…»: Ξεκινάει ένας παίκτης τη λίστα του σουπερμάρκετ και κάθε παίκτης προσθέτει κι ένα ακόμη προϊόν, αφού πρώτα επαναλάβει με τη σειρά όλα όσα έχουν προηγηθεί.

Συναισθήματα

Βρίσκουμε φατσούλες στο διαδίκτυο. Καλείται ο καθένας να μιμηθεί μια φατσούλα και ο άλλος να δείξει στις εικόνες ποια είναι. Μπορούμε να ενισχύσουμε τον αντίστοιχο μορφασμό προσθέτοντας μια φράση που συνδέεται με αυτό, πχ «το νιώθω όταν…μου κάνουν δώρο».